Stoppen met roken
DE OVERSTEEK
Maar liefst 85% van alle rokers heeft de wens om dat niet te doen. Het is toch eigenlijk gek met roken: je wilt het ene maar je doet het andere. Je wilt karbonade eten vanavond, maar je koopt gehakt. Hoe komt dat nu?
Als ik kort samenvat is het volgende aan de hand: je bent een roker maar je zou liever een niet-roker willen zijn. En als die overstap heel makkelijk te maken was, had je die overstap allang gedaan. Maar de weg naar het niet-roken toe is vol obstakels. Het niet-roken is niet het probleem, want dat is prettig. Het stoppen is het probleem, want dat is onaangenaam. Het stoppen, het traject tussen het roken en het-niet roken, noem ik de oversteek.
Ik heb geprobeerd de oversteek uit te beelden met een aantal simpele pictogrammen, gewoon gekozen uit Word, die wel duidelijk aangeven wat er speelt.
Je bevindt je nu in het vakantie-oord links; het is een camping in Nederland. Het is daar niet slecht, je hebt een huisje in de vrije natuur, het regent er af en toe maar de zon schijnt ook wel. Het is wat je noemt 'een beetje wisselvallig'. Je kunt dit heel gemakkelijk vergelijken met roken; soms vindt je het lekker om te roken, lucht het op en ontspant het. Soms vind je het vreselijk dat je rookt; je voelt je ongezond, je vindt het stinken en eigenlijk ook veel te duur: kortom roken is als wisselvallig weer.
Verderop schijnt altijd de zon en is het heerlijk warm; een tropisch eiland, waar je lekker in de schaduw van de palmboom kunt dutten of een duik nemen in de blauwe zee. Het is daar als niet-roken: je voelt je daar vrij, schoon, gezond en fris.
Alleen om bij het eiland te komen moet je wel een stuk water overzwemmen, en ik weet niet of de visjes, die Bill Gates gemaakt heeft haaien zijn maar ze zien er wel erg onaangenaam uit. Het lijkt dus een tamelijk gevaarlijke oversteek om daar te komen, waar je wilt zijn.
Zo stel ik me de reis van het roken naar het niet roken graag voor: roken is als een druilerige vakantie op een camping in Nederland; niet echt dramatisch maar verre van ideaal; niet roken is als een heerlijk verblijf op een tropisch eiland in de Caraïben. En je zou best graag verkassen van de koude camping naar het paradijselijke oord, maar om daar te komen, moet je nogal wat overwinnen.
Haaien trotseren
Tot nu toe werd er altijd gezegd in stoppen-met-roken cursussen en methodes, dat je zeer gemotiveerd moest zijn om te kunnen stoppen met roken; gemotiveerd genoeg om die oversteek te kunnen wagen. Met andere woorden: die camping moet zo vreselijk zijn, dat je daar alleen nog maar weg wilt; vooral Allan Carr beschrijft de camping als een regelrechte ramp. Maar voor de meeste mensen is de camping gewoon niet vreselijk genoeg om de haaien te willen trotseren.
Haaien zijn er vanwege 2 oorzaken: je bent helaas gewoon verslaafd aan de nicotine. Maar dat is nog niet eens zo’n groot obstakel, want als je 2 weken niet zou roken, dan valt die verslaving je niet meer lastig. Als er alleen sprake zou zijn van nicotineverslaving, zou je jezelf gewoon 2 weken ziek moeten melden, onder de dekens kruipen en dan was het ei gelegd. Maar helaas is dat niet zo simpel.
Veel lastiger is namelijk de gewoonte van het roken: als je 20 jaar lang een pakje per dag heeft gerookt, dan heb je bijna 150.000 keer één en dezelfde handeling uitgevoerd. Dat is niet niks. Een sigaret opsteken is er als het ware in je hersenen ingeslepen. Daarbij associeer je allerlei gemoedstoestanden met roken: als je stress hebt, dan lijkt een sigaret de stress te verminderen; als je wakker wilt worden; dan lijkt een sigaret je een opkikker te geven; als je het gezellig hebt, dan lijkt een sigaret het nog gezelliger te maken; als je troost nodig hebt dan lijkt een sigaret je troost te geven. Om dat los te laten lijkt onmogelijk. Al die prettige bijkomstigheden, al die vertrouwdheid!
Dat is de reden dat we nog roken, ook al willen we dat liever niet. De situatie waarin we nu zijn is niet ideaal, maar de oversteek wagen lijkt onmogelijk! En dan is het zo veel makkelijker om toch maar dat regenbuitje te accepteren, dan de haaien te trotseren. Een Amerikaanse onderzoeker schreef ooit: ‘de reden dat mensen nog roken is simpel vanwege het feit dat het makkelijker is dan te stoppen’.
Comfortabele oversteek
Dat lijkt een voldongen feit en weinig aan te doen; je bent gedoemd om de rest van je leven te roken. Maar eigenlijk is het wel zo prettig dat een rookverslaving bij de meeste mensen ook niet meer is dan dat: een te scherp ingeslepen gewoonte en niet een zwaar psychologisch probleem.
Want dat maakt de oplossing om toch van het roken af te komen veel eenvoudiger.
Stel immers dat je toch graag op dat tropische eiland terecht wilt komen. Dan is natuurlijk de hamvraag: ‘hoe kom ik daar, zonder door de haaien te worden opgevroten?’
Er zijn mensen, die, heel dapper, een duik in het diepe nemen, als een gek gaan zwemmen in de hoop dat ze veilig de overkant halen. We noemen dat cold turkey. Misschien heb je het ook wel eens gedaan. Meestal haal je de overkant niet: de afstand is te groot en je bent niet sterk genoeg (zie verder Cold Turkey).
Voor de Moos-methode heb ik een nieuwe variant bedacht op het spreekwoord ‘wie niet sterk is, moet slim zijn’. Ik zeg liever: ‘wie slim is, hoeft niet sterk te zijn’.
De Moos-methode zegt heel simpel ‘maak die overtocht zo comfortabel mogelijk, dan ga je wel’. De Moos-methode is eigenlijk één grote trukendoos om die sigaret, die haai te slim af te zijn. Het is het bootje, dat je naar de overkant brengt.
Het belangrijkste aspect daarbij is je voor je uiteindelijke stopmoment eerst een periode inlast om je nicotineverslaving af te bouwen en je rookpatronen te doorbreken. De Moos-methode maakt daarbij gebruik van twee prettige bijkomstigheden: trek in een sigaret verdwijnt binnen 8 minuten en gewoontes zijn net zo makkelijk af te leren als aan te leren.
Belletje
Je hebt bijvoorbeeld de gewoonte om telkens bij je eerste kop koffie een sigaret op te steken: je neus ruikt koffie en in je hersenen gaat een belletje rinkelen ‘ha, tijd voor een sigaret’. Maar als je die gewoonte doorbreekt door soms wel en soms niet een sigaret op te steken, dan rinkelt dat belletje steeds minder heftig; de gewoonte vervaagt en de trek vervaagt totdat hij er niet meer is.
Wat doet je als je trek (= behoefte) krijgt in een sigaret? Dan rook je! Wat doet je als je geen trek hebt in een sigaret? Dan rook je niet. Je rookt immers geen 24 uur per dag achter elkaar. Je rookt alleen als je trek krijgt. Dus door de rookgewoontes te laten vervagen, vervaagt de trek, totdat je gewoon vergeet om te roken. Heel comfortabel.
Daarnaast blijkt trek in een sigaret binnen 8 minuten te verdwijnen. Hoe dat precies komt, is nog onduidelijk maar je lichaam weet op de een of andere manier de drang naar een sigaret binnen dat tijdsbestek op te lossen. Hetzelfde verschijnsel ken je waarschijnlijk met honger. Als de honger komt opzetten, terwijl je net druk bezig bent en dus geen gehoor kunt of wilt geven aan die trek, dan is na verloop van tijd de honger verdwenen, ook al heb je wel je lunch overgeslagen. Dit is met sigaretten net zo.
Door telkens sigaretten over te slaan en te bemerken dat toch de behoefte verdwijnt, stel je proefondervindelijk vast dat alle positieve effecten, die je aan een sigaret toeschrijft eigenlijk niet bestaan.
Een mooi voorbeeld daarvan is de stress-sigaret. Iedere roker zegt dat hij een sigaret nodig heeft in tijden van spanning, een sigaret maakt je immers rustig. Weet je wat er in werkelijkheid gebeurt? Boven op de normale spanning, bouw je in de tijd tussen 2 sigaretten door extra spanning in je lichaam op, je lichaam vraagt namelijk om nicotine en daardoor raakt ze licht gestresst. Door te roken geef je je lichaam waar het om vraagt en wordt het weer rustig. Inderdaad kun je zo stellen, dat een sigaret je kalmeert. De sigaret neemt echter alleen de spanning weg, die het zelf veroorzaakt. Door het roken echter uit te stellen, werkt je lichaam die stress zelf weg en word je ook rustiger. Met andere woorden of je nu rookt of niet rookt, je wordt in beide gevallen rustiger.
Door het toepassen van deze en nog een aantal andere trucs, die in het boek De Sport van het Stoppen beschreven staan, heb ik geprobeerd van de overtocht een zo prettig en comfortabel mogelijk tripje te maken, dat ook nog ontzettend leuk is om te ervaren. Ik noem het boek daarom niet voor niets De Sport van het Stoppen: beschouw het stoppen als een sport, een spel, een uitdaging, die je vast en zeker gaat winnen en wat is er leuker dan dat?
Daarnaast wordt via het internet de Moos-methode Countdown georganiseerd: samen met anderen en onder begeleiding stoppen met roken. Hiervoor is ook een simpele reden: de kansen om de overkant te halen worden groter als je gecoacht wordt en ondersteund wordt door anderen. Al deze voorwaarden zorgen er voor dat je makkelijk kunt zeggen: ‘die camping is het toch niet helemaal, laten we op zoek gaan naar een beter vakantieoord.’
Iemand zei ooit tegen me: ‘het maakt van de overtocht als het ware een cruise met als einddoel een mooi tropisch eiland. Als dat geen droomvakantie is.’ Wellicht is dit een iets te mooie voorstelling van zaken, maar ik vond het wel een rake vergelijking. Dat is de Moos-methode in een notendop.
Annemarie de Raadt
Top
<< Hoofdpagina Stoppen met roken
<< Hulptroepen
<< De Moos Methode